เป็นหวัดควรดูแลตัวเองแบบไหน พักอย่างไรให้เหมาะสมและเมื่อไรควรพบแพทย์

เป็นหวัดควรพักผ่อนอย่างไร และอาการแบบไหนที่ไม่ควรมองข้าม

เมื่อเริ่มมีน้ำมูก คัดจมูก จาม เจ็บคอ ไอ หรือรู้สึกไม่สบายตัว หลายคนมักเรียกรวม ๆ ว่า “เป็นหวัด” และคำแนะนำที่ได้ยินบ่อยคือให้พักผ่อนให้เพียงพอ คำว่า พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่ได้หมายความว่าต้องนอนอยู่บนเตียงตลอดทั้งวัน แต่หมายถึงการลดกิจกรรมที่ใช้แรง ให้ร่างกายมีเวลาพัก นอนตามความต้องการ รับประทานอาหารและดื่มของเหลวให้เหมาะสม พร้อมสังเกตว่าอาการกำลังดีขึ้นหรือมีแนวโน้มรุนแรงขึ้น หวัดธรรมดามักมีอาการบริเวณทางเดินหายใจส่วนต้น เช่น คัดจมูก น้ำมูกไหล จาม ไอ เจ็บคอ และรู้สึกไม่สบายตัว บางคนอาจมีอุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นได้ อาการส่วนใหญ่มักค่อย ๆ ดีขึ้น แต่ระหว่างนั้นควรดูแลตัวเองและไม่มองข้ามสัญญาณผิดปกติ

เป็นหวัดแล้วควรพักผ่อนอย่างไร

การพักในช่วงเป็นหวัดควรพิจารณาตามอาการของแต่ละคน หากรู้สึกอ่อนเพลีย ง่วงมากกว่าปกติ หรือทำกิจกรรมแล้วเหนื่อยง่าย ควรลดภาระและเพิ่มเวลาพัก ไม่จำเป็นต้องกำหนดจำนวนชั่วโมงนอนเพิ่มแบบตายตัว เพราะความต้องการของแต่ละคนแตกต่างกัน

ลดกิจกรรมหนักชั่วคราว

หากมีอาการอ่อนเพลีย ปวดเมื่อย หรือมีไข้ ควรลดกิจกรรมที่ใช้แรงมาก เช่น ออกกำลังกายหนัก ทำงานกลางแจ้งนาน ๆ หรือทำกิจกรรมต่อเนื่องจนพักไม่พอ หากยังสามารถทำกิจวัตรเบา ๆ ได้โดยไม่เหนื่อยหรือทำให้อาการแย่ลง ก็ไม่จำเป็นต้องนอนอยู่บนเตียงตลอดวัน

พยายามนอนให้เป็นเวลา

อาการคัดจมูกหรือไออาจรบกวนการนอนในเวลากลางคืน จึงควรจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับการพัก เช่น ห้องไม่ร้อนหรือเย็นเกินไป ลดแสงและเสียงรบกวน และหลีกเลี่ยงการใช้หน้าจอเป็นเวลานานก่อนเข้านอน หากรู้สึกง่วงในช่วงกลางวัน สามารถพักเป็นช่วงสั้น ๆ ตามความต้องการได้

เป็นหวัดควรหยุดงานหรือหยุดเรียนไหม

ขึ้นอยู่กับระดับอาการและลักษณะงานหรือการเรียน หากมีไข้ รู้สึกอ่อนเพลียมาก หรือไม่สามารถทำกิจวัตรตามปกติได้ การพักอยู่บ้านอาจเหมาะสมกว่า โดยเฉพาะในช่วงที่มีอาการไอ จาม และน้ำมูกมาก

การพักอยู่บ้านช่วยลดการแพร่เชื้อ

หวัดสามารถแพร่จากละอองของการไอหรือจาม รวมถึงจากมือหรือพื้นผิวที่ปนเปื้อน การล้างมือเป็นประจำ ใช้กระดาษทิชชูปิดปากและจมูกเวลาไอหรือจาม และทิ้งทิชชูหลังใช้ เป็นพฤติกรรมพื้นฐานที่ช่วยลดการแพร่เชื้อไปยังผู้อื่น หากต้องอยู่ใกล้ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ ควรให้ความสำคัญกับสุขอนามัยและลดการสัมผัสใกล้ชิดในช่วงที่ยังมีอาการมาก

เป็นหวัดควรดื่มน้ำอย่างไร

ในช่วงเป็นหวัด ควรได้รับของเหลวให้เหมาะสมกับความต้องการของร่างกาย โดยเฉพาะหากมีเจ็บคอ ปากแห้ง หรือมีไข้ ไม่จำเป็นต้องกำหนดจำนวนแก้วน้ำเท่ากันสำหรับทุกคน เพราะความต้องการน้ำขึ้นอยู่กับอายุ กิจกรรม สภาพอากาศ และภาวะสุขภาพ

จิบน้ำตามความเหมาะสม

หากเจ็บคอหรือคอแห้ง สามารถจิบน้ำเป็นระยะตามความรู้สึกสบาย น้ำอุณหภูมิห้องหรือน้ำอุ่นอาจดื่มง่ายกว่าในบางคน ผู้ที่มีโรคประจำตัวและแพทย์กำหนดให้จำกัดปริมาณน้ำ ควรทำตามคำแนะนำเฉพาะของตนเอง

เป็นหวัดควรกินอาหารแบบไหน

ช่วงที่เป็นหวัดไม่จำเป็นต้องหาอาหารชนิดพิเศษ สิ่งสำคัญคือเลือกรับประทานอาหารที่สามารถกินได้และไม่ทำให้รู้สึกระคายมากขึ้น

หากเจ็บคอ ให้เลือกอาหารที่กลืนง่าย

อาหารเนื้อนุ่ม รสไม่จัด และไม่ร้อนเกินไป อาจรับประทานได้สะดวกกว่าเมื่อมีอาการเจ็บคอ ไม่จำเป็นต้องงดอาหารหลายประเภทหากอาหารเหล่านั้นไม่ได้ทำให้รู้สึกไม่สบาย

รับประทานอาหารให้หลากหลายตามที่ร่างกายรับได้

หากความอยากอาหารลดลง อาจแบ่งเป็นมื้อเล็ก ๆ และเลือกรับประทานอาหารที่ย่อยง่ายตามความเหมาะสม เป้าหมายคือให้ร่างกายได้รับอาหารตามปกติเท่าที่ทำได้ ไม่จำเป็นต้องพึ่งเมนูใดเมนูหนึ่งเป็นพิเศษ

มีน้ำมูกและคัดจมูกควรสังเกตอย่างไร

น้ำมูกและคัดจมูกเป็นอาการที่พบได้บ่อยในหวัด โดยอาการอาจเด่นมากในช่วงแรกก่อนค่อย ๆ ลดลงผู้ใหญ่และเด็กโตจำนวนมากอาจมีอาการหวัดอยู่ประมาณหนึ่งถึงสองสัปดาห์ ขณะที่อาการไออาจอยู่นานกว่าอาการอื่น

อย่าใช้ระยะเวลาเพียงอย่างเดียวตัดสิน

แม้อาการหวัดโดยทั่วไปจะค่อย ๆ ดีขึ้น แต่หากอาการกลับรุนแรงขึ้น หรือมีอาการที่แตกต่างจากที่เคยเป็น ไม่ควรรอเพียงเพราะยังไม่ครบจำนวนวันที่คาดไว้ ในทางกลับกัน การยังมีไอเล็กน้อยหลังอาการอื่นดีขึ้นก็ไม่ได้หมายความว่าอาการกำลังแย่ลงเสมอไป ควรดูภาพรวมของอาการร่วมกัน

เป็นหวัดแล้วรู้สึกตัวร้อน ควรทำอย่างไร

หากรู้สึกตัวร้อนหรือหนาวสั่น ควรวัดอุณหภูมิด้วยเครื่องวัดไข้แทนการใช้มือสัมผัสหน้าผากเพียงอย่างเดียว การรู้ค่าอุณหภูมิจริงช่วยให้ติดตามอาการได้ชัดเจนขึ้น

มีไข้ไม่ได้หมายความว่าเป็นหวัดเสมอไป

ไข้สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ไม่ควรสรุปว่าเป็นหวัดเพียงเพราะมีน้ำมูกหรือเจ็บคอร่วมด้วย หากมีไข้ร่วมกับอาการรุนแรงหรืออาการที่ต่างจากหวัดทั่วไป ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม

อาการแบบไหนที่ไม่ควรมองข้าม

นอกจากการพักผ่อน สิ่งสำคัญคือการติดตามว่าอาการกำลังดีขึ้นหรือมีสัญญาณที่ควรพบแพทย์

หายใจลำบาก

หากรู้สึกหายใจลำบาก หอบ หรือการหายใจผิดปกติ ไม่ควรรอดูอาการเองเป็นเวลานาน ควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์

เจ็บหน้าอก

อาการเจ็บหรือแน่นหน้าอกไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงอาการของหวัดธรรมดา โดยเฉพาะหากเกิดร่วมกับหายใจลำบาก

ไข้สูงหรือมีไข้ต่อเนื่อง

หากมีไข้สูงต่อเนื่องหลายวัน หรือไข้ร่วมกับอาการโดยรวมที่แย่ลง ควรปรึกษาแพทย์ ไม่ควรใช้การพักและดื่มน้ำเพียงอย่างเดียวหากมีอาการที่น่ากังวลร่วมด้วย

อาการแย่ลงแทนที่จะดีขึ้น

หากในช่วงแรกอาการไม่มาก แต่ต่อมากลับมีอาการหนักขึ้น เช่น ไอมากขึ้น หอบ อ่อนเพลียมากขึ้น หรือมีอาการใหม่ที่ผิดปกติ ควรได้รับการประเมิน

อาการไม่ดีขึ้นตามระยะเวลาที่ควร

หากอาการหวัดไม่ดีขึ้นหลังประมาณ 10 วัน ควรขอคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์ ส่วนอาการไออาจอยู่นานกว่าได้ แต่หากไอต่อเนื่องหลายสัปดาห์ หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย ก็ควรได้รับการประเมินเช่นกัน

ใครบ้างที่ควรระมัดระวังมากกว่าปกติ

บางกลุ่มอาจต้องติดตามอาการใกล้ชิดกว่าคนทั่วไป โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือมีภาวะสุขภาพเฉพาะ

ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง

ผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคปอด โรคไต เบาหวาน หรือโรคประจำตัวอื่น ควรใช้คำแนะนำจากแพทย์ของตนเองประกอบการดูแลอาการหวัด

ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

ผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันอ่อนแอควรระมัดระวังอาการผิดปกติ และควรติดต่อบุคลากรทางการแพทย์หากมีข้อกังวล

หญิงตั้งครรภ์

หากกำลังตั้งครรภ์และต้องการใช้ยาแก้หวัดหรือผลิตภัณฑ์อื่น ควรสอบถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้

สมุนไพรไทยในช่วงเป็นหวัดควรใช้อย่างไร

หากต้องการใช้ยาแผนไทยหรือผลิตภัณฑ์สมุนไพร ควรพิจารณาเป็นรายผลิตภัณฑ์ เพราะแต่ละชนิดมีสรรพคุณ วิธีใช้ และคำเตือนแตกต่างกัน

ใช้ข้อมูลตามฉลากของผลิตภัณฑ์

ควรตรวจชื่อผลิตภัณฑ์ สรรพคุณ ส่วนประกอบ วิธีใช้ เลขทะเบียน และคำเตือนก่อนใช้ ไม่ควรนำข้อมูลของสมุนไพรชนิดหนึ่งไปใช้แทนสรรพคุณของผลิตภัณฑ์ที่มีสมุนไพรนั้นเป็นเพียงส่วนประกอบหนึ่งในตำรับ

หากใช้ยาอื่นอยู่ควรตรวจสอบก่อน

หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาอื่นอยู่เป็นประจำ หรือไม่แน่ใจว่าผลิตภัณฑ์สมุนไพรเหมาะสมหรือไม่ ควรสอบถามแพทย์หรือเภสัชกร

ทำไมไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมากินเองเมื่อเป็นหวัด

หวัดธรรมดาเกิดจากไวรัส ส่วนยาปฏิชีวนะใช้กับการติดเชื้อแบคทีเรีย ดังนั้นยาปฏิชีวนะจึงไม่ได้ใช้สำหรับหวัดธรรมดาทั่วไป การซื้อยาปฏิชีวนะมารับประทานเองจึงไม่ใช่แนวทางที่เหมาะสม

หากไม่แน่ใจเรื่องยา ควรสอบถามเภสัชกร

หากต้องการใช้ยาเพื่อดูแลอาการ เช่น ไข้ ปวด คัดจมูก หรือเจ็บคอ ควรตรวจตัวยาสำคัญและวิธีใช้ให้ชัด โดยเฉพาะหากรับประทานยาชนิดอื่นร่วมอยู่ ไม่ควรใช้ยาหลายผลิตภัณฑ์พร้อมกันโดยไม่ตรวจว่ามีตัวยาซ้ำกันหรือไม่

ลดโอกาสแพร่หวัดให้คนรอบตัวอย่างไร

การดูแลตัวเองระหว่างเป็นหวัดยังควรคำนึงถึงคนรอบข้างด้วย

ล้างมือเป็นประจำ

ควรล้างมือหลังไอ จาม หรือสั่งน้ำมูก และก่อนสัมผัสอาหาร

ปิดปากและจมูกเมื่อไอหรือจาม

ใช้ทิชชูปิดปากและจมูกแล้วทิ้งหลังใช้ หากไม่มีทิชชู สามารถไอหรือจามลงบริเวณข้อพับแขนแทนการใช้มือปิดโดยตรง

ลดการใช้ของร่วมกัน

ในช่วงที่ยังมีอาการมาก อาจหลีกเลี่ยงการใช้แก้วน้ำ ช้อน หรือของใช้ส่วนตัวบางอย่างร่วมกับผู้อื่น

สรุป เป็นหวัดควรพักให้เหมาะสมและสังเกตอาการควบคู่กัน

เมื่อเป็นหวัด การพักผ่อนไม่ได้หมายความว่าต้องนอนตลอดทั้งวัน แต่ควรลดกิจกรรมที่ไม่จำเป็น ให้เวลาร่างกายพัก นอนตามความต้องการ รับประทานอาหารตามที่รับได้ และดื่มของเหลวให้เหมาะสม หากรู้สึกยังแข็งแรงพอ สามารถทำกิจวัตรเบา ๆ ได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงการฝืนออกกำลังกายหนักหรือทำงานจนพักไม่เพียงพอ ควรรักษาสุขอนามัยเพื่อลดการแพร่เชื้อ เช่น ล้างมือ ปิดปากและจมูกเมื่อไอหรือจาม และลดการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้อื่นหากยังมีอาการมาก หากรู้สึกตัวร้อน ควรวัดอุณหภูมิแทนการคาดเดา และสังเกตอาการร่วมด้วย

หากมี หายใจลำบาก เจ็บหน้าอก ไข้สูงต่อเนื่อง อาการแย่ลงอย่างชัดเจน หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม สำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ตั้งครรภ์ หรือใช้ยาเป็นประจำ ควรใช้คำแนะนำจากแพทย์หรือเภสัชกรประกอบ

หากเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ยาแผนไทยหรือสมุนไพร ควรยึด สรรพคุณ วิธีใช้ และคำเตือนตามฉลากของผลิตภัณฑ์นั้นโดยตรง และไม่ควรนำข้อมูลของสมุนไพรเพียงตัวเดียวไปใช้แทนข้อมูลของผลิตภัณฑ์ทั้งตำรับ

สอบถามข้อมูลผลิตภัณฑ์ วิธีใช้ตามฉลาก และช่องทางจำหน่ายทาง LINE LINE ตราใบห่อ@trabaihor หากมีข้อสงสัยด้านสุขภาพควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ข้อมูลในบทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาจากบุคลากรทางการแพทย์ โปรดอ่านฉลากและเอกสารกำกับยาก่อนใช้

ติดตามข้อมูลจากตราใบห่อได้ทาง

Website : https://baihor.com/

Youtube :@baihorchanel2177

Facebook : Facebook ตราใบห่อBrandBaihor

Line : LINE ตราใบห่อ@trabaihor

แหล่งอ้างอิงท้ายบทความ

• ความรู้กับตราใบห่อ: https://baihor.com/articles/
• NHS – Common cold: https://www.nhs.uk/conditions/common-cold/

เขียนโดย: ทีมบรรณาธิการตราใบห่อ

บทความแนะนำ